Her sene bahar ayları geldiğinde bende Balkanlar coğrafyasına gitme, yemyeşil dağları aşma, uzun bir yolculuk yapma isteği uyanır. Yazarım, çizerim. Bilet alma aşamasına geldiğimde ise ya ofiste izin alamam ya da başka bir plana öncelik veririm.
 
2014’de Balkan ülkelerinin bir kaç tanesini görme fırsatım oldu. Dalmaçya kıyılarında güzel bir deniz tatili yaptığım seyahatim sırasında Bosna Hersek, Hırvatistan ve Slovenya şehirlerini gezip dolaştım. 
 
Devamda yer alan notlar ise, son günlerde tekrar aklıma düşmüş şehirler hakkında okuduğum bloglardan ve notlardan derlenmiştir. 

Sözlük:

  • Sobe: kiralık daire
  • Stari Grad: eski şehir, kale içi
  • Otobus Kolodvor  /  Kolodvor: otogar
  • Saray Bosna para birimi: BAM
  • Pasaport fotokopisini çek !!!
  • Tatlıcıların çoğu Goraniler tarafından işletilirmiş Kosova’da; Müslüman bir azınlık
  • Makedonya’da parayı postanede bozdur.
  • Kosova Makedonya’dan daha pahalı
  • xh: “c” diye okunuyor
  • sh: “ş” diye okunoyor
  • Xhoshkun à coşkun
  • Xhamia àcamiya = cami
  • q: “ç” diye okunuyor
  • y: “u” diye okunuyor
  • j: “y” diye okunuyor
  • paqa à paça
  • Qaj:  çay
  • Qyfte –> çufte = köfte
  • Sheshi: meydan (Arnavutça)
  • Sheshi Shadervan –>  Şadırvan Meydanı
  • tore: hane (Arnavutça)
  • Qajtore –> çayhane
  • Mishtore –> kasaphane
  • Burektore –> börekçi

Şehirlerarası ulaşım

  • Prizren – Podgorica otobüsü: 8 saat
  • Podgorica – Budva otobüsü: 1,5 saat, çok sefer var
  • Prizren – Üsküp otobüsü: 3 saat (9 euro) (sabah 5:30’da ve 9’da var)
  • Üsküp – Prizren otobüsü: 3 saat (9 euro) (11:30 ve 16’da var)
  • Kotor – Budva: 45 dakika, çok sefer var
  • Kotor – Budva – Podgorica otobüsü: 2,5 saat (7 euro)
  • Budva – Kotor otobüsü: 3 euro; Taksi 15 euro (20-25 dakika)
  • Kotor – Stevi Stephan otobüsü: 4 euro (:58)
  • Stevi Stephan – Budva otobüsü: 1,5 euro (30 km)
  • Budva – Çetinje otobüsü: 3 euro (45 dakika)
  • Mostar – Saraybosna: 2,5 saat (tren ile de aynı süre)
  • Saraybosna – Mostar: 2 saat (12 euro); tren 6:30’da (3 saat – 9.90 KM)
  • Priştina Havalimanı – Priştina otogar: Otobüs saatte bir (2 euro); Taksi 15-25 euro (10 dakika)
  • Priştina – Üsküp: 2 saat (5 euro)
  • Priştina – Prizren: 2 saat (4 euro), çok sefer var
  • Priştina Havalimanı – Prizren: Taksi 35-40 euro (1 saat)
  • Prizren – Priştina Havalimanı: Sabah saat 9’da Pegasus servisi (7 euro)
  • Otogarın önündeki De Rada Caddesinin hemen başlangıcında (güneyde, dereye yakın tarafında), Aliya İzzetbegoviç Meydanda, Pegasus logolu bir yazıhane var (William Walker Caddesi’nin başladığı köşe ayrımına yakın)
  • Üsküp – Ohrid otobüsü: 3 saat (tek yön: 8 euro, gidiş-dönüş: 10 euro) Otogardan gidiş-dönüş bilet alınca dönüş açık bilet oluyor. Ohrid’de postaneyi soluna alıp caddeden devam et ve ufak, beyaz bir kulübede dönüş biletine saat yazdır.
  • Üsküp – Bitola tren/otobüs
  • Ohrid – Bitola otobüsü: 2 saat (200 MKD) – Otogardan 6:30’da (Makedonski Proverliteli Caddesi)
  • Tetova – Üsküp: 1 saat (2 euro)

ÜSKÜP (Skopje) – MAKEDONYA BAŞKENT (Üsküp 2014 Projesi)

  • Üsküp Havaalanı – şehir merkezi için Vardar Express otobüsleri var (2,5 euro)
  • Üsküp Otogar – şehir merkezi yürüyerek 15 dakika
  • Müzeler ve Kiliseler sabah 10’da açılıyor!
  • Çarşı – Bit pazarı (Bitpazarska Caddesi)
  • Üsküp Kalesi – Müze – Saat (depremde durmuş)
  • Taş Köprü (Karmen Most)
  • Üsküp Çarşısı’nda bulunan Kurşunlu Han (Müezzin Hoca Hanı): Açık hava müzesi gibi antik Roma dönemine ait  tarihi eserler sergileniyor. Günümüzde tüm konser, parti ve tiyatro oyunları burada yapılıyor.
  • Geçen yıllarda Kurşunlu Han, Pyetar Bogdani Arnavut Kültür Mirası Enstitüsü olmuş.
  • Davut Paşa Hamamı ve Çifte Hamam: Çifte Hamam günümüzde sanat müzesi olarak hizmet veriyor.
  • Rahibe Teresa’nın heykeli ve evi – Mareşal Tito Caddesi (Ctesi yarım gün açık)
  • Üsküp Şehir Müzesi (eski Gar):  Mareşal Tito Caddesi – Ramstore (AVM) yakınında, cadde Nişantaşı gibi
  • 2002 yılında yapılan Vodna Tepesindeki Milenyum Haçı; teleferik ile çıkılıyor; gece aydınlık
  • Pantaleymon Kilisesi,  tepeden daha da ileride, orman içinde
  • Stevi Spas Manastırı: incil sahneleri ahşap üzerine işlenmiş (kaleden aşağı inerken, müzenin karşısında)
  • Mustafa Paşa Cami
  • Köprü kenarındaki Anayasa Binası (yeni, sütunlu bina)
  • Ploştad Makedonya Meydanı
  • Belgrad Caddesi: En işlek caddesi, kuyumcular var
  • Kurşunlu Han
  • Kapan Han
  • Sulu Han
  • Arasta Cami
  • Gotse Delchev Köprüsü
  • Gotse Delchev Müzesi: 120 MKD (milliyetçi, Osmanlı karşıtı ulusal kahraman) – Türk mahallesine yakın
  • Makedon yemeği: Papu ve Ezerce

TETOVA (Kalkandelen) – MAKEDONYA

  • Üsküp’e 55 km
  • Alacalı Cami – Köpüklü Nehri’nin yanında (1495)
  • Harabati Baba Tekkesi
  • Abdurrahman Paşa Konağı (1833)

OHRİD – MAKEDONYA

  • Ohrid terminalden merkez yürüyerek 1 km, 15 dakika.
  • Fuat Hayreddin bey pansiyonu, ‘Key Marsal Tito” mahallesi, No 36b (sahildeki kilisenin hemen arkasındaki sokakta)
  • Türk Çarşısı
  • Halveti Tekkesi
  • Eski yöntemle kağıt üreten bir atölye
  • St Sofia Kilisesi – freskolar güzel, akustiği iyi, giriş ücretli
  • St. Panteleymon Kilisesi: Bizans’ın en eski üniversitesi için kazı çalışmaları var
  • Ohrid kalesinden sahile doğru 3 kafesli Ohrid Antik Tiyatrosu
  • Samoil Kalesi: Manastırın arkasından, ormanın içine toprak patikayı tırman. 30 MKD – Pazartesi müzeler ve kale kapalı (10. ve 11. yy da çarlık yapmış)
  • St Kaneo (Sv jovan at Caneo): göl kenarından tırman (before the rain filmi manzarası, fotoğraflarda görünen kilise)
  • Kaleden aşağı doğru, Tepede Aziz Clement Kilisesi (Plaoşnik ya da Aziz Pantelemon) ve Sinan Paşa’nın ve Aziz Clement’in mezarları (Kiril alfabesini bulmuş)
  • Tepede Aziz Clement Kilisesi (Plaoşnik ya da Aziz Pantelemon) ve Sinan Paşa’nın ve Aziz Clement’in mezarları (Kiril alfabesini bulmuş)
  • Tekne gezisi (~ 8 euro)
  • Sveti Naum Manastırı: Ohrid’den otobüs ile 40 dakika (08:20 gidiş-12:10 dönüş_30 km), tekne turları da var – Gün batımı

BİTOLA (Manastır)- MAKEDONYA

  • Üsküp ve Ohrid’den günlük tren veya otobüs seferleri var.
  • Shirok Sokak:   popüler cadde, terminale 1,5 km mesafede, yürünebilir
  • Eleni Koninte Evi (Shirok sokak’da)
  • Milli Müze (Askeri Okul): 100 MKD (Shirok sokak’ın sonunda)
  • Kadı Mehmet Efendi Cami
  • Sveti Dimitri Ortodoks kilisesi
  • 2. Philip Meydanı: yeni şehir meydanı
  • İshak bey Cami
  • Heraklea antik kenti (Heraclaa Lyncestis kazıları – otogara 1,5 km mesafede)
  • Mozaikler
  • Saat Kulesi (Sat Kula)
  • Restoran: Leo

STRUGA (Ohrid kenarında) – MAKEDONYA

  • Gölden beslenen bir nehir geçiyor.
  • Ohrid, Partizan caddesi üzerinden dolmuşlar var. 20 dakika (50 MKD)

PRIZREN – KOSOVA

  • Kosova’nın Başkenti: PriştineNüfus çoğunlukla, Arnavut müslüman
  • Şadırvan bölgesi (Prizren’in merkezi): Osmanlı’nın en eski ve merkezi yerleşim bölgesi
  • aş Köprü (Bistrica nehri)
  • Kale
  • Maraş bölgesi: Köprü ve Cami
  • Eski Prizren Evleri: Shqiptare caddesinin Maraş tarafı, Cuma Cami etrafı
  • Sinan Paşa Cami
  • Gazi Mehmet Paşa Camii ve külliyesi
  • Bayraktar Camii (Arnavutluk bağımsızlık bildirgesi bu caminin yanındaki küçük bir binada okunmuş – 1878)
  • Saraçhane Camii, Suzi Çelebi Camii
  • Halveti Tekkesi
  • Melami Tekkesi
  • Kadiri Tekkesi
  • Aziz Yorgos Katedrali (Svyeti Yorgi Katedrali: Sırp)
  • Cuma Camii
  • Aile Ortodoks Kilisesi
  • Yardımcı Bayan Katolik Kilisesi
  • Kale çıkışındaki kilise
  • Çifte Hamamlar
  • Sofra Restoran: Köfte ve Trileçe tatlısı
  • Oltaş pansiyon, eski Ortodoks Kilisesi’ne yakın (Nevruz bey: +381 292 31 628)

PODGORİCA – KARADAĞ BAŞKENT

  • Skadar Gölü Milli park girişi: 2-4 euro

BUDVA – KARADAĞ

  • Tatil beldesi, sahili güzel
  • Sveti Stephan adasına kale yolundan kalkan minibüslerle 15 dakikada gidiliyor ama kale içi otele ait.
  • Sveti Jovan Kilisesi
  • Kutsal Üçleme Kilisesi
  • Aziz Sava Kilisesi
  • Budva Old Town (Stari Grad)
  • Kale ve Roma döneminden kalma hamam kalıntıları
  •  Hotel Splendid (James Bond filmi “Casino Royale” burada çekilmiş)

KOTOR – KARADAĞ

  • Kotor, fotojenik bir şehir ve Budva’dan daha sakin; eski şehir otobüs terminaline on dakika mesafede
  • Tekne turları da geliyor; deniz tarafındaki kapıya bak!
  • Unesco koruması ile 79 depreminden sonra yeniden inşa edilmiş
  • Surlarla çevrili kale içi (Stari Grad)
  • Tepede, surlarla çevrili Steve Ivan Kalesi
  • St John Kalesi; erken çık, güneş fiyortların ardından batıyor
  • Şehrin en büyük meydanı olan Silahlar Meydanı: saat kulesi, utanç duvarı
  • Aziz Tryphon Katedrali (şehrin koruyucu azizi)
  • Pima Sarayı
  • Drago Malikanesi
  • Belediye binası
  • Kotor Denizcilik Müzesi (Grigurana Malikanesi)
  • Aziz Nikola Kilisesi
  • Aziz Luka Meydanı’na giden yoldaki şehir arşivi
  • Dedikodu Meydanı olarak nitelendirilen küçük alandaki su kuyusu
  • Perast (karşısında adalar var)
  • YEMEK: Yöresel yemek yok, servis çok yavaş, dilim sebzeli pizza ye

ÇETİNJE (eski başkent) – KARADAĞ

  • Çok müze var. Toplu müze bileti 10 euro.
  • 1878 Berlin anlaşması ile Osmanlı’dan bağımsızlığını kazanmış, belge müzede var.
  • Saint Peter Manastır (mumyalı)?:  Karadağ’da bulunan en ünlü Sırp Ortodoks manastırı, 08-19 arası açık
  • Vladiko Danilo Mezarı: Manastırın solundan tepeye doğru 10 dk yürü, şehir manzarası güzel
  • Vlaška Kilisesi (1450) Kilisenin korkulukları için ele geçirilen düşman silahlarının namluları kullanılmış
  • Etnoğrafya Müzesi: Kral Nichola Meydanı, 09-15 arası açık, gelenesel yaşam tarzı sergileniyor
  • Devlet Müzesi: Kral Nichola Meydanı, 09-15 arası açık, Kral I. Nikola Petrovic’in evi (1910)
  • Milli Müze: Novice Cerovica Meydanı,  09-17 arası açık, tarih ve sanat bölümleri güzel
  • Biljarda Salonu: Novice Cerovica Meydanı,  Peter II Petrovic’in evi (1832)
  • Ostrog Manastırı: Sümela Manastırı gibi, tepeye yürümek zor, Budva ve Kotor’dan turlar var (20 euro), üç güne kadar ücretsiz konaklama ve ortak mutfak var; sabah ayini güzel

BLAGAJ – BOSNA HERSEK

  • Mostar’a 10 -15 dakika mesafede
  • Bosna, Osmanlı’ya dahil olmadan önce kurulmuş, 550 yıllık Sarı Saltuk Bektaşi Tekkesi var.

POÇİTEL – BOSNA HERSEK

  • Türkler’in Bosna’da kurduğu ilk köy, Türk köyü
  • Eski taş yapılar
  • Karşılıklı konumlanmış olan kaleler
  • Gözetleme kulesi
  • eski Türk Hamamı
  • Şişman İbrahim Paşa Cami
  • Kaderin ve aşkın köyü: Savaş öncesi yönetmenlerin ve ressamların gözde yerlerinden biriymiş

PRUSAC – BOSNA HERSEK

  • Ayvaz Dede Şenliği, 27-30 Haziran
  • Ramazan 1, 28 Haziran 2014

Nisan 2014