Yaklaşık 4,5 saat süren uçak yolculuğunun ardından, önceki günün rutin yorgunluğunu henüz üzerinden atamamış ve gözlerini ovuşturarak açık tutmaya çalışan bir grup Azgezmiş, sabah saat 3’de Kazablanka havaalanındayız. İstanbul saati ile kısa süre sonra trafiğe karışacak olacak bünyemiz, bu güzel Cuma sabahını, Fas’da ve İstanbul’dan iki saat geride karşılıyor.

Fas, vizesiz gidebildiğimiz nadir ülkelerden bir tanesi ve pasaport kontrolünden geçip ülkeye girebilmek için geçerli pasaportun ve daha önce başka vizeli ülkelerde de denk geldiğim standart bir form (ad soyad, tarih, pasaport numarası, seyahat amacı ve süreci, gidilecek şehir, kalınacak otel vb) talep ediliyor (ilerleyen günlerde, aynı formu otellere giriş yaparken de doldurduk). Pasaport kontrol memuru formda eksik kalmamasını kontrol ederken geliş amacı, gidilecek şehir ve meslek gibi birkaç soru soruyor.

On gün boyunca birlikte seyahat edeceğimiz şoförümüz ile havaalanında buluşuyor ve kahvaltı için şehir merkezine gidiyoruz. Sabah 5’de henüz sabah ezanı bile okunmamışken tramvay durağında bekleyen insanların ve meydandaki kalabalık genç grubu arasından geçip kafenin önünde bulduğumuz ilk boş masaya oturuyoruz. Kahvaltıda omlet için 9 dirhem ve siyah çay için 16 dirhem ödüyorum. Ödediğimiz ilk yemek hesabından da anlaşıldığı üzere, ekonomik bir Fas sehayati planlıyorsanız çay keyfinize ya ara vermeli ya da yanınızda termos taşımalısınız.

Fas’da ilk günümüze başlarken, Faslı şehir esnafının turistlere pek de iyi niyetli olmayabildiğini, her daim pazarlık yapmamız gerektiğini ve 2018 itibari ile elimizdeki paranın pul olduğunu henüz güneş doğmadan farkediyoruz. On gün boyunca yaklaşık 2500 km yol katedeceğimiz Fas topraklarında kim bilir daha neler öğreneceğiz?

Gün doğumunu okyanus kıyısında seyrediyoruz ve şehir uyanana kadar Kazablanka’nın plajları ile meşhur La Corniche (Korniş) Caddesi’nde geziyoruz. Cadde boyunca, henüz yaz sezonunu açmamış plaj işletmeleri, şık restoranlar ve gece kulüpleri yer alıyor. Bulvar trafiği yeni yeni hareketlenmeye başlamışken etrafta koşuya çıkmış modern Faslılar ve temizlik yapan belediye çalışanları dışında kimseler yok. Cuma, Fas için resmi tatil günü.

2. Hasan Camii

2. Hasan Camii

1986’da ibadete açılan ve dünyanın en büyük camileri arasında sayılan 2. Hasan Camii’nde aynı anda içeride 25 bin kişi, avluda ise 80 bin kişi ibadet edebiliyor. Fransız mimar tarafından tasarlanmış cami, Atlas Okyanusu doldurularak hazırlanan 20 metrekare genişliğindeki zemin üzerine inşa edilmiş ve özellikle 210 metre yüksekliğindeki mimarisi ile dikkat çekici. Fas mimarisinde yaygın olarak kullanılan geleneksel mozaik sanatı zellige ile tanışmak için oldukça uygun, estetik ve gösterişli bir eser. 2. Hasan Camii’nin içini ibadet haricinde ziyaret etmek isterseniz her gün saat 9’dan sonra bilet alarak ve namaz saatlerine göre düzenlenmiş belirli saat aralıklarında gezmek mümkün. Bilet fiyatı yetişkin ziyaretçiler için 120 Dirhem (yaklaşık 60 TL – 2018). Avludan fotoğraflamayı tercih ediyoruz. Saat 8:30 itibari ile tur otobüsleri cami avlusuna gelmeye başlıyor ve meydan oldukça kalabalıklaşıyor. Camiyi fotoğraflamak için günün ilk ışıklarını tercih etmenizi öneririm.

Şehre gelmeden önce, 1943 yılının Oscar ödüllerini toplamış ve meşhur Hollywood yapımı “Casablanka” filmini izlemenizi öneririm. 2. Dünya Savaşı sırasında “özgür Fransa”da yaşanmış bir aşk öyküsünü konu eden film, her ne kadar Amerika’daki stüdyolarda çekilmiş olsa da yakın tarih hakkında ipuçları veriyor.

Fas’ın en büyük şehri Kazablanka, Atlas Okyanusu kıyısında kurulmuş bir liman kenti. Liman ticaretinin getirdiği avantaj ile Kazablanka için ekonomonin lokomotif şehri denebilir. 1936-50 yılları arasında İstanbul nazım planını hazırlayan ve modern İstanbul kentinin mimarisinde büyük rol oynamış Fransız şehir plancı Henri Prost’un ismini uzun yıllar Fransız etkisinde kalmış büyük Fas kentlerinin mimarisinde de görüyoruz. 20. yüzyıl başında Fransız mimarlar tarafından planlanmış kent mimari olarak da örnek gösterilmek ile birlikte, kentte fazla zaman geçirmedik. Korniş ve 2. Hasan Camii çevresinde gördüğüm eskimiş ve bakımsız blok binalar ise benim için hayal kırıklığı oldu.

Fas’da ilk günümüzde yoğun bir programımız var ve köşedeki döviz bürosunda dolar bozdurduktan sonra başkent Rabat güzergahında devam ediyoruz. Kazablanka – Rabat arası yaklaşık 1-1,5 saat sürecek.

06.04.2018